AFSAD ETNOFOTOGRAFİ ve SOKÜM ATÖLYESİ

Atölye Eğitmeni        : Prof.Dr.M.Muhtar Kutlu- Öğr. Gör. Dr. İskender Yıldırım-Ali Asgar Şahin
Atölye Tarihleri         : 21.10.2021 – 20.05.2022 
Atölye Gün ve Saati : Perşembe Günleri 19.00-21.00

ANKARA’NIN SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRASI”

Eğitim:

Konu:

Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM), UNESCO tarafından toplulukların, grupların ve kimi durumlarda bireylerin, kültürel miraslarının bir parçası olarak tanımladıkları uygulamalar, temsiller, anlatımlar, bilgiler, beceriler ve bunlara ilişkin araçlar, gereçler ve kültürel mekânlar biçiminde tanımlanmaktadır. Kuşaktan kuşağa aktarılan bu miras, toplulukların ve grupların çevreleriyle, doğayla ve tarihleriyle etkileşimlerine bağlı olarak, sürekli biçimde yeniden yaratılır ve bu onlara  kimlik ve devamlılık duygusu verir. Somut olmayan kültürel miras, küreselleşme karşısında kültürel çeşitliliğin korunmasında önemli bir yer tutar; farklı toplulukların somut olmayan kültürel mirasının anlaşılmasını sağlar, kültürlerarası diyaloğa yardımcı olur ve diğer yaşam biçimlerine karşılıklı saygıyı teşvik eder. 

Somut Olmayan Kültürel Miras Alanları:

a) Somut olmayan kültürel mirasın aktarılmasında taşıyıcı işlevi gören dille birlikte sözlü gelenekler ve anlatımlar (destanlar, efsaneler, halk hikayeleri, atasözleri, masallar, fıkralar vb.),

b) Gösteri sanatları (karagöz, meddah, kukla, halk tiyatrosu vb.),

c) Toplumsal uygulamalar, ritüeller ve şölenler (nişan, düğün, doğum, nevruz, vb. kutlamalar),

d) Doğa ve evrenle ilgili bilgi ve uygulamalar (geleneksel yemekler, halk hekimliği, halk takvimi, halk meteorolojisi vb. ),

e) El sanatları geleneği (dokumacılık, nazar boncuğu, telkari, bakırcılık, halk mimarisi vb.). 

Yöntem:

İnsan ve kültür temalı fotoğrafçılığın tarihi, fotoğraf makinesinin icadı kadar eskidir.  Antropolojinin 19. yüzyılda akademik bir disiplin olarak kristalleşmeye başlaması,  fotoğrafı yöntemsel bir araç olarak kullanması, Avrupa’da ve Amerika’da görüntüleme teknolojilerinin eşzamanlı icatlarına denk düşer. 

Bu alan içerisinde fotoğraflar, başlangıçta belgelemek, açıklamak ya da anlatmak gibi kavramlar üzerine kurulu olarak oluşturulmuştur. İnsan ve kültür konularına odaklanan fotoğrafçı, zamanla üzerinde çalıştığı konuyu anlamayı ve başka türlü yaşamanın binlerce farklı yolu olabileceğini öğrenerek fotoğrafını çektiği insanlarla empati kurmayı öğrenmiştir.

Antropoloji disiplini içinde bir alt alan olarak ortaya çıkan görsel antropoloji, kültürün kimi yönlerinin çeşitli dışavurumlarla ortaya çıktığı ve bunların gözlenebilir, görüntülenebilir ve böylelikle anlaşılabilir olduğu varsayımından hareket eder. Maddî kültür ürünleri de dâhil olmak üzere kültürel anlam içeren her türden görsel dışavurum ve temsil, görsel iletişim ve kültürel pratik görsel antropolojinin konusuna girer. “Ankara’nın Somut Olmayan Kültürel Mirası” temalı bu çalışmada, görsel antropoloji alanının yöntemlerini içeren, kültürü anlamada fotoğrafı temel sayan “etnofotografik yaklaşım” benimsenecektir.

Amaç:

Katılımcılara etnofotografik yaklaşımla ilgili teorik ve metodolojik konular tanıtılacak; etnofotografik bir çalışmanın hazırlık, uygulama ve sunum aşamalarının bilgi ve becerileri kazandırılacaktır.

Katılımcılar böylelikle “Ankara’nın Somut Olmayan Kültürel Mirası” konusunda kendi projelerini hayata geçirebilecektir. 

Somut olmayan kültürel mirasın araştırılması ve fotoğrafla belgelenmesi sürecinin sonunda her bir katılımcı, etnofotografik yaklaşımın akademik bağlamlar dışındaki kullanım biçimlerini ve perspektiflerini keşfedecektir.

Atölyenin Amacı:

Atölye konusu ve amacı çerçevesinde; içinde yaşadığımız şehre ilişkin önemli bir belgeleme ve arşivleme çalışmasını içermektedir.  Bu arşiv, görsel ve yazılı anlamda kullanılabilecek bütün araçlar kullanılarak oluşturulacaktır. Başkentimizin barındırdığı bütün somut olmayan kültürel miras öğelerinin dahil edilebileceği bu çalışmayı hem ülkemiz hem de derneğimiz için önemli buluyoruz.  Bu atölyeye katılmak isteyen her katılımcı için de önem arz ettiğini düşünüyoruz. Atölyemiz süresince en iyi eğitimi alabileceğiniz deneyimli, akademik  kadro ile bütün bir ekip halinde çalışarak amacımıza ulaşabileceğiz. 

Yapılan çalışmalarıın, hem süresi içinde hem de süre sonunda değerlendirilerek sergi, katalog veya kitap çalışmasına olanaklı hale getirilmesi planlanmaktadır.   

Atölyenin İşleyişi;

Atölyemiz Etnofotografi ve Somut Olmayan Kültürel Miras üzerine eğitim sunacaktır. Eğitim süresi ilk aşamada 7 ay olarak belirlenmiştir. Atölye konusunun çalışma alanları Ankara ile sınırlandırılarak var olan ve süregiden somut olmayan kültürel miraslar belgelenecektir. Belgeleme tekniği olarak fotoğrafın yanında video ve ses kaydı gibi görsel/işitsel tekniklerden de faydalanılması planlanmaktadır.  Somut olmayan kültürel miras belgesinin en önemli bileşenlerinden biri de kültür öğesini tanımlayan ve anlatan metinleridir. Atölye çalışması kapsamında belge fotoğrafı ve belge metni ilişkisini de değerlendireceğiz. Alana çıkmadan önce atölye içerisinde workshop eğitimleri de yapılacak.

Katılımcılardan Beklenenler ve Katılım Şartları

Yukarıda belirtilen bilgilere göre; 

a- Katılımcılar, fotoğraf alanında yeterli deneyime ve bilgiye sahip olmalılar. 

b- Katılımcılar, atölye katılımında  devamlık sağlar, katılıma özen gösterir.

c- Katılımcılar, alan çalışmalarına aktif olarak katılır. 

d-Katılımcılar, video çekimi, ses alma gibi teknikleri de kullanarak belgeleme yapar.

e-Katılımcılar, atölye süresince fotoğraf değerlendirmelerine fotoğraf getirir. Değerlendirilen fotoğraflar arşive alınmak üzere orjinal kopyası ile asistana teslim edilir. 

f- Katılımcılar, arşive alınmak üzere teslim ettiği fotoğrafları veya derneğimize bağışladığı fotoğrafların telif ve kullanım hakkına AFSAD’ı ortak eder.  AFSAD sergi, afiş, katalog ve kitap basımı amacı ile kullanabilir, sosyal medyada AFSAD logosu ve fotoğrafçının adı ile paylaşabilir.  Eğitim amacı ile kullanabilir. Kamu yararına ilgili kurumlar ile paylaşabilir. 

g- Çekim alanlarını eğitmenler belirler. 

h- Fotoğraf seçimlerini ve değerlendirmelerini eğitmenler yapar. Kataloğa, yayına  veya arşive girecek fotoğrafları eğitmenler belirler. 

  1. Atölyeye kayıt olan ve eğitim alan her katılımcı bu koşulları kabul etmiş sayılır. 

Eğitimimiz yüzyüze planlamış olup, pandemi nedeniyle Sağlık Bakanlığı ve ilgili kuruluşlar tarafından belirlenen kurallara göre düzenlenerek çevrimiçi de devam edebilecektir.

Katılımcıların; 

Covid19 aşılarını tamamlamış olmaları, maske ve sosyal mesafe kurallarına uymaları beklenmektedir.

Başvuru ve kayıt için ; sekreterya@afsad.org.tr

Atölye Eğitmenleri

Prof. Dr. M.Muhtar Kutlu

1952 yılında Uluborlu’da (Isparta) doğan Kutlu, ilkokulu Eskişehir, ortaokul ve liseyi Merzifon’da tamamlamıştır. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji (Etnoloji) Bölümü’nde lisans eğitimini (1973) tamamladıktan sonra Sağlık Bakanlığı İstanbul Körler Rehabilitasyon Merkezinde (1973–1975) ve Ankara Hıfzıssıhha Okulu’nda WHO, UNDP ve Sağlık Bakanlığı’nın ortaklaşa yürüttüğü Sağlık Alanında İnsan Gücü Geliştirme Projesinde Araştırmacı (Antropolog) olarak (1976–1978) çalışmıştır.

1978 yılında Fırat Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Antropoloji Bilimleri Bölümüne Halkbilim Asistanı olarak atanan Kutlu, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde “Şavak Aşireti’nde Göçer Hayvancılık-Halkbilim Açısından Bir İnceleme” konulu çalışmasıyla 1985 yılında doktorasını tamamlamıştır. 

Ankara Üniversitesi DTCF Sosyal Antropoloji ve Etnoloji Bölümü’nde Yardımcı Doçent olarak atanan Kutlu, 2002 yılında doçent olmuş, 2010 yılında profesörlüğe atanmıştır. 2019 yılı Temmuz ayında emekliye ayrılmıştır. 

Katıldığı ulusal ve uluslararası birçok projede etnografik alan çalışmaları yapan Kutlu, Başkent, Ankara, Gazi ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitelerinin değişik fakültelerinde alanı ile ilgili lisans ve lisansüstü dersler vermiştir.   

“Kültür ve Turizm Bakanlığı Somut Olmayan Kültürel Miras Uzmanlar Komisyonu” üyeliği ve Cumhurbaşkanlığı Atatürk Müze Köşkü Danışma Kurulu üyeliği görevlerinde bulunmuştur.

2006 yılından bu yana UNESCO Türkiye Millî Komisyonu (UTMK) “Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) İhtisas Komitesi” üyeliği ve başkan vekilliği görevini sürdürmektedir. 

Danışmanlığını ve metin yazarlığını yaptığı Kafdağı’nın Ardı Asya (Bozkırın Sesi) adlı belgeselle 2002 yılı televizyon dalında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Sedat Simavi Ödülünü alan Kutlu, danışmanlığını yaptığı birçok belgesel, çeşitli festival ve yarışmalarda dereceler almıştır. İhsan Hınçer Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü’nü 2002 yılında, Troya Folklor Araştırmaları Derneği “Pertev Naili Boratav Halkbilim Ödülü” 2014 yılında, Uluslararası “Manas’ın Mirascıları: Türk Dünyası Kültürüne Hizmet Ödülü” 2018 yılında almıştır. 

Üniversitedeki eğitim-öğretim faaliyetlerinin yanı sıra, geleneksel kültür, Anadolu göçer kültürü, görsel etnografi, somut olmayan kültürel miras başlıca çalışma ve ilgi alanlarını oluşturmakta; bu alanlara ilişkin lisans ve lisansüstü dersler,  yayınlanmış kitap, makale, konferans ve söyleşileri bulunmaktadır. 

Öğr. Gör. Dr. İskender Yıldırım

Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Halkbilimi Bölümü’nde lisans eğitimini tamamladı. Aynı üniversitenin Halkbilimi Anabilim dalında yüksek lisans eğitimini, “Ankara ve Tokat İllerinde Yaşayan Bakırcılık Üzerine Görsel Etnografik Bir Çalışma”(2005) teziyle tamamladı. 2014 yılında görsel etnografi çalışması olan “Yöresel Festival Üzerine Görsel Etnografik Bir İnceleme: Ankara Beypazarı Festivali Örneği” adlı çalışmasını bitirerek doktor unvanı aldı. Görsel Antropoloji alanında teorik ve uygulamalı eğitimler verdi. Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Halkbilimi Bölümü”nde öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır.  Alan Araştırmaları Yöntem ve Teknikleri, Görüntüyle Belgeleme Teknikleri, Görsel Etnografi konularında çalışmalarını sürdürmektedir.

Ali Asgar Şahin

1979 Ankara Doğumlu

2004 yılı itibariyle Anadolu Üniversitesi Halkla İlişkiler, İşletme, Fotoğrafçılık ve Kameramanlık Bölümlerini tamamladı. Halen Kültürel Miras ve Turizmcilik okuyor. Ayrıca MEB Usta Öğreticilik Eğitimini tamamladı.

2006 yılından itibaren fotoğrafçılığa ilgisi profesyonel olarak yoğunlaştı.

2008 yılında Doğa Derneği Kuş gözlem etkinliklerine katıldı, 

Doğa Derneği ve Kırsal Çevre Derneği Üyesi.

2008 yılında derneğimize katılarak;

Temel Fotoğrafçılık 

Doğa Fotoğrafı Atölyesi

Dijital Fotoğraf

Portre Fotoğraf

Toplumcu Gerçekçi Belgesel Atölyesi eğitimlerini aldı.

2011 yılından itibaren,

Temel Fotoğrafçılık Eğitimi asistanlığı,

Doğa Atölyesi Eğitimi asistanlığı,

İleri Düzey Doğa Fotoğrafçılığı Eğitimi asistanlığı,

Contemplative Fotoğrafçılık  Eğitimi asistanlıklarını yaptı.

2010 yılında Derneğimiz yönetim kurulunda görev aldı.

2008-2018 Fotoğrafta ilgisi doğaya ve çevreye yönelik olduğu için bu alanda bir çok karma fotoğraf sergisine katıldı.

Derneğimize bağlı olarak Eğiticinin Eğitimi ve Küratörlük Eğitimlerini aldı. 

2009 2015 Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Fotoğraf Topluluğunun Kuruculuğunu yaptı.  75. Yılında DTCF konulu fotoğraf sergisini öğrencileriyle birlikte açtı.

2010-2015 yılları arasında DTCF Musa KADIOĞLU Başkanlındaki TEOS Kazısının fotoğrafçılığını yaptı, buluntuları fotoğrafladı. 

 2010-2013 Nallıhan Belediyesinin Uluslararası Festivalinde fotoğrafçı olarak görev aldı. Sorumluluğunu üstlendi, Sergilerini açtı.

2011 Yılında Nallıhan Belediyesine bağlı olarak ilk kişisel sergisini açtı. 

2012-2017 Ankara Barosu Fotoğrafçılık Kulübünün kuruculuğunu yaptı. Her yıl Sergilerini düzenledi ve açtı.

2014 Mümtaz Soysal Sosyal Bilimler Lisesi öğrencilerine “Fotoğrafın Toplum Üzerine Etkisi” konulu fotoğraf semineri verdi.

2014 ÇODAM /ÜZYEÇDE Üstün Zekalı ve Yetenekli Çocuklar Derneği Canlı Sanat Atölyesine Davetli Fotoğraf Sanatçısı olarak katıldı.

2015 2. Kişisel sergisi olan      “Doğadaki  Manzaralar” sergisini Ankara Üniversitesi Kültür Sanat Merkezinde açtı. 

2017 Samsun Vezirköprü Belediyesi için fotoğraf çekim çalışmalarını yürüttü, küratörlüğünü üstlendi ve sergisini açtı.

2008-2018 yılları arasında bir çok kurum ve kuruluşun düzenlediği fotoğraf etkinliklerine katıldı.

2016 yılında el sanatlarına ilgi gösterdi ve Mine Eğitimi, Cam Sanatı Eğitimi ve Seramik Eğitimleri aldı. 2016-2018 yılları arasında Mine Sanatı ile karma sergiye katıldı, Şeker Portakalı, Dalyan Belediyesi Dalyan Sanat Festivali, İstanbul Sanatta Zaman ve Mekan, Kuşadası Belediyesi Geleneksel Türk El Sanatları etkinliklerine davetli cam ve fotoğraf sanatçısı olarak katıldı.

Halen paylaşmak için öğrenme çabasıyla bir döngüde deviniyor.

Atölye Eğitmeni        : Prof.Dr.M.Muhtar Kutlu- Öğr. Gör. Dr. İskender Yıldırım-Ali Asgar ŞahinAtölye Tarihleri         : 21.10.2021 – 20.05.2022 Atölye Gün ve Saati : Perşembe Günleri 19.00-21.00 “ANKARA’NIN SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRASI” Eğitim: Konu: Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM), UNESCO tarafından toplulukların, grupların ve kimi durumlarda bireylerin, kültürel miraslarının bir parçası olarak tanımladıkları uygulamalar, temsiller, anlatımlar, bilgiler, beceriler ve bunlara ilişkin […]